Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) genellikle diğer psikiyatrik bozukluklarla birlikte ortaya çıkar. Epidemiyolojik araştırmalardan elde edilen veriler, TSSB’si olan bireylerin büyük çoğunluğunun en az bir başka psikiyatrik bozukluk için kriterleri karşıladığını ve önemli bir yüzdesinin 3 veya daha fazla başka psikiyatrik tanıya sahip olduğunu göstermektedir. Bu yüksek komorbiditeyi açıklamak için bir dizi farklı varsayımsal yapı öne sürülmüştür; örneğin, kendi kendine ilaç alma hipotezi, TSSB ile madde kullanım bozuklukları arasındaki ilişkiyi anlamak için sıklıkla uygulanmıştır. TSSB ile bir dizi başka psikiyatrik tanı, özellikle de majör depresif bozukluk arasında önemli miktarda semptom örtüşmesi vardır. Yüksek komorbidite oranlarının, kullanılan tanı kriterlerinin basit bir epifenomeni olabileceği öne sürülmüştür. Her durumda, bu yüksek derecede semptom örtüşmesi tanısal karışıklığa ve özellikle travma öyküleri spesifik olarak alınmadığında TSSB’nin eksik teşhisine neden olabilir. En sık görülen eştanılar depresif bozukluklar, madde kullanım bozuklukları ve diğer anksiyete bozukluklarıdır. TSSB ve depresif bozuklukların komorbiditesi özellikle ilgi çekicidir. Bu bozukluklar, bir dizi çalışmada TSSB ile birlikte ortaya çıkma olasılığı en yüksek olan bozukluklardır. Ayrıca, depresif bozukluğun, travmaya maruz kalmanın yaygın ve bağımsız bir sekeli olabileceği ve daha önce bir depresif bozukluğa sahip olmanın, bir travmaya maruz kaldıktan sonra TSSB gelişimi için bir risk faktörü olduğu da açıktır. TSSB’nin madde kullanım bozuklukları ile komorbiditesi karmaşıktır, çünkü bir madde kullanım bozukluğu sıklıkla TSSB’nin semptomlarını kendi kendine tedavi etme girişimi olarak gelişebilirken, yoksunluk durumları bu semptomların artmasına sebep olur. Madde bağımlılarında TSSB’nin uygun tedavisi, travmayla ilgili konuların erken iyileşme döneminde ele alınmasının nüksü hızlandırabileceği inancı nedeniyle tartışmalı bir konudur. Sonuç olarak, TSSB’de komorbidite istisnadan çok kuraldır.
Referans: Brady, K. T., Killeen, T. K., Brewerton, T., & Lucerini, S. (2000). Comorbidity of psychiatric disorders and posttraumatic stress disorder. Journal of clinical psychiatry, 61, 22-32.
Saygılarımla,
Psk. İpek Kılıcı