Özet: Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), travmatik olaylara karşı yaygın bir tepkidir. Birçok kişi takip eden aylarda iyileşir, ancak önemli bir alt grupta semptomlar genellikle yıllarca devam eder. Bu makalede, TSSB’nin kalıcılığının kognitif bir modeli önerilmiştir. Bireyler travmayı ciddi, mevcut bir tehdit duygusuna yol açacak şekilde işlediklerinde TSSB’nin kalıcı hale geldiği öne sürülmektedir. Tehdit duygusu aşağıdakilerin bir sonucu olarak ortaya çıkar: (1) travmanın ve/veya sonrasında ortaya çıkan durumların aşırı derecede olumsuz değerlendirilmesi ve (2) zayıf detaylandırma ve bağlamsallaştırma, güçlü çağrışımsal bellek ve güçlü algısal hazırlama ile karakterize edilen otobiyografik bellek bozukluğu. Olumsuz değerlendirmelerde ve travma anısındaki değişim, bir dizi problemli davranışsal ve kognitif strateji ile engellenir. Model, TSSB’nin ana klinik özellikleriyle tutarlıdır, görünüşte şaşırtıcı olan birkaç fenomeni açıklamaya yardımcı olur ve değişim için üç temel hedef belirleyerek tedavi için bir çerçeve sağlar. Son araştırmalar, modelin çeşitli yönleri için ön destek sağlamıştır.
Referans: Ehlers, A., & Clark, D. M. (2000). A cognitive model of posttraumatic stress disorder. Behaviour research and therapy, 38(4), 319-345.
Saygılarımla,
Klinik Psk. İrem İskenderoğlu