(Psychological Approaches in the Treatment of Specific Phobias: A Meta-Analysis)
Özet: Bu çalışmada, özgül fobi tedavisinde psikolojik yaklaşımların etkinliğiyle ilgili soruları ele almak amacıyla 33 randomize tedavi çalışmasından elde edilen veriler bir meta-analizle incelenmiştir. Beklendiği üzere, maruz bırakma (exposure) temelli tedaviler, tedavi uygulanmayan kontrol gruplarına kıyasla büyük etki büyüklükleri ortaya koymuştur. Bu tedaviler, plasebo koşullarını ve diğer aktif psikoterapötik yaklaşımları da geride bırakmıştır. Fobik nesneyle doğrudan temas içeren (in vivo) maruz bırakma tedavileri, tedavi sonrasında diğer maruz bırakma türlerine (örneğin imgesel maruz bırakma, sanal gerçeklik vb.) kıyasla daha etkili bulunmuştur; ancak bu üstünlük takip dönemlerinde görülmemiştir. Plasebo tedaviler, tedavi uygulanmayan koşullara kıyasla anlamlı şekilde daha etkili bulunmuştur; bu da özgül fobi yaşayan bireylerin plasebo müdahalelere orta düzeyde yanıt verdiğini göstermektedir. Birden fazla seans içeren tedaviler, yalnızca tek seanslık tedavilere kıyasla fobiye özgü işlevsellik ölçeklerinde marjinal düzeyde daha etkili bulunmuştur. Ayrıca, moderatör analizleri daha fazla seansın daha olumlu sonuçlar sağladığını ortaya koymuştur. Beklentilerin aksine, temel karşılaştırmalarda elde edilen etki büyüklükleri, özgül fobi türüne göre anlamlı şekilde farklılaşmamıştır. Bu bulgular, özgül fobisi olan bireyler için maruz bırakma temelli tedavilerin, alternatif tedavi yaklaşımlarına kıyasla üstünlüğünü destekleyen ilk nicel özet kanıtları sunmaktadır. Gelecek araştırmalar için çeşitli öneriler de tartışılmıştır.
Referans: Wolitzky-Taylor, K. B., Horowitz, J. D., Powers, M. B., & Telch, M. J. (2008). Psychological approaches in the treatment of specific phobias: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 28(6), 1021–1037. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2008.02.007
Saygılarımla,
Klinik Psikolog Betsi Yeşil
CBTiSTANBUL