Kognitif Çarpıtmalar,  Mizah Tarzları ve Depresyon

(Cognitive Distortions, Humor Styles and Depression)

Özet: Kognitif çarpıtmalar, depresyon ve disfori için birer savunmasızlık faktörünü temsil ettiği düşünülen, düşüncedeki negatif yanlılıklardır. Kognitif davranışçı teori ve uygulama bağlamında kognitif çarpıtmalara verilen öneme rağmen, bunların depresif semptomatoloji üzerindeki etkilerini açıklayan mekanizmalarla ilgili sınırlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Hem uyumlu hem de uyumsuz mizah tarzları, kognitif çarpıtmalar ve depresif semptomlar arasındaki ilişkiyi aracılayan baş etme stratejileri olarak işlev görebilir. Bu çalışma, kognitif çarpıtmaların sosyal ve başarıyla ilgili bağlamlardaki sıklığı ve etkisi ile mizah türleri arasındaki ilişkileri incelemiştir.

Kognitif çarpıtmalar, uyumlu olan ilişkisel ve öz geliştirme odaklı mizah tarzlarının kullanımını azaltırken, uyumsuz olan saldırgan ve kendini sabote eden mizah tarzlarının kullanımını artırmıştır. Öz geliştirme odaklı mizahın azalması, çoğu kognitif çarpıtma türü ile depresif ruh hali arasındaki ilişkide aracı rol oynamakta ve bu da çarpıtılmış negatif düşüncenin, bireyin duygularını düzenlemek ve stresle başa çıkmak için neşeli ve mizahi bir bakış açısı geliştirme (yani öz geliştirme odaklı mizah kullanımı) yeteneğini engelleyerek depresif semptomların artmasına neden olabileceğini göstermiştir. Benzer şekilde, kendini sabote eden mizah, kognitif çarpıtmaların sosyal etkileri ile depresyon arasındaki ilişkide aracı rol almış ve bu mizah tarzının çarpıtılmış düşünceyle başa çıkmak için bir strateji olarak kullanılabileceği, ancak nihayetinde ters tepkilere yol açarak artan disfori ile sonuçlanabileceği bulunmuştur.

Referans: Rnic, K., Dozois, D. J. A., & Martin, R. A. (2016). Cognitive distortions, humor styles, and depression. Europe’s Journal of Psychology, 12(3), 348–362. https://doi.org/10.5964/ejop.v12i3.1118

Saygılarımla,

Psikolog Ceyda Özdemir Bülbül

CBTiSTANBUL